Rassendemo moet Zuid-Limburgse aardappelteelt klaarstomen voor de toekomst

Het speelveld voor de aardappelteelt verandert. De zomers worden warmer en droger, terwijl de normen voor stikstofbemesting strenger worden. Hoe kunnen telers op de Zuid-Limburgse lössgronden in de toekomst rendabel aardappelen blijven telen? Een demo op Proefboerderij Wijnandsrade moet handvatten daarvoor bieden. Telers lieten zich bijpraten tijdens een veldbijeenkomst.

Guido Schriever windt er geen doekjes om: het roer moet om in de aardappelteelt. ‘We kunnen geen aardappels blijven telen op de manier waarop we dat altijd deden. Dat heeft de afgelopen warme periode opnieuw duidelijk gemaakt’, zegt de projectleider van de LLTB. ‘Wanneer een aardappelras niet goed bestand is tegen droogte en warmte, kelderen de opbrengsten én wordt de opgebrachte stikstof onvoldoende opgenomen. We moeten daarom op zoek naar rassen die beter bestand zijn tegen het veranderende klimaat én zo efficiënt mogelijk met stikstof omgaan. Binnen het 8^e actieprogramma Nitraatrichtlijn worden de stikstofbemestingsnormen namelijk verder aangescherpt.’

Demo met vijf rassen

Vanuit deze achtergrond werd dit voorjaar een rassendemo opgezet bij Proefboerderij Wijnandsrade. Dit gebeurt binnen het programma WaterWinst, waarbij de LLTB samen met andere partijen werkt aan optimalisatie van het bodem- en waterbeheer. Het ras Fontana en de nieuwe rassen Lugano, Donata, Chenoa en Castor worden beproefd. ‘We zoeken naar robuuste rassen, die goed presteren bij hoge temperaturen en weinig water en een lage stikstofbehoefte hebben. In de demo testen we twee niveaus van stikstofgift: 120 en 150 kilo per hectare. Dat is fors minder dan gebruikelijk.’

Nog geen harde conclusies

Tijdens een veldbijeenkomst op 14 juli lieten telers zich bijpraten over de opzet van de rassendemo. Ook werden een biostimulantenproef en een proef rondom PFAS-vrije aardappelteelt toegelicht. ‘We hebben de aanwezigen uitgelegd hoe de demo eruitziet’, zegt LLTB-projectleider Wiebke Neddermann. ‘Het was nog te vroeg om resultaten te presenteren. Je ziet wel dat de rassen verschillend reageren op de extreme droogte. We beregenen namelijk niet. Over de invloed van de gehanteerde stikstofniveaus is nog weinig te zeggen.’

Schriever geeft aan dat stikstofmetingen in de bodem en in het blad wel aansluiten bij de stikstofdoseringen. ‘Ofwel: je ziet het verschil tussen 120 en 150 kilo precies terug in de grond en het blad. Ook laten bladsapanalyses zien dat er verschillen zijn in de nutriëntenopname van de rassen.’

Grenzen opzoeken

Op 13 augustus vindt een vervolgbijeenkomst plaats, waarbij de eerste resultaten van de demo worden gepresenteerd. Schriever benadrukt dat de uitkomsten van de proef van groot belang zijn voor de Zuid-Limburgse aardappelsector. ‘We hopen hiermee handvatten te kunnen geven om ook in de toekomst rendabel aardappelen te kunnen blijven telen. Telers zijn nog niet altijd doordrongen van de noodzaak om het anders te gaan doen. Ze vragen zich af waarom wij tot het gaatje gaan, het gewas niet meer comfort bieden. Maar het is zaak om ons voor te bereiden op de uitdagingen van de toekomst. Alleen door grenzen op te zoeken, doe je nieuwe kennis op en kom je verder. Kortom: aardappeltelers, zorg dat je erbij bent op 13 augustus!’